Czy implanty są na całe życie? Ile wytrzymują, co im szkodzi i kiedy implant może się nie przyjąć

Ile lat wytrzymuje implant zęba?

Implant zęba w badaniach długoterminowych funkcjonuje u zdecydowanej większości pacjentów co najmniej 10 lat. Przegląd systematyczny 18 badań podaje przeżywalność implantów po 10 latach na poziomie 96,4%, a po uwzględnieniu pacjentów, którzy wypadli z obserwacji, 93,2% (Howe i wsp., 2019).

Dłuższe obserwacje dają podobny obraz. Przegląd 23 badań obejmujących 7 711 implantów podaje 94,6% przeżywalności po średnio 13,4 roku, przy średniej utracie kości wokół implantu 1,3 mm (Moraschini i wsp., 2015). Badań obejmujących kilkadziesiąt lat jest znacznie mniej, dlatego uczciwa odpowiedź brzmi: implant może służyć bardzo długo, ale nie ma na to obietnicy.

Przeżywalność to nie to samo co brak kłopotów. Implant, który pozostaje w kości, może po drodze wymagać leczenia tkanek wokół niego albo naprawy korony.

Czy implanty zębów są bezpieczne?

Implanty zębów są metodą o dobrze udokumentowanej skuteczności, a ich bezpieczeństwo w dużej mierze zależy od kwalifikacji: wywiadu o chorobach i lekach, badania jamy ustnej i obrazu kości. Jak każdy zabieg chirurgiczny, wszczepienie implantu niesie ryzyko, między innymi obrzęku, krwawienia, zakażenia albo podrażnienia nerwu w żuchwie.

Dlatego pozycję implantu planuje się na stożkowej tomografii komputerowej (CBCT), która pokazuje wysokość i szerokość kości, przebieg kanału nerwu w żuchwie i położenie dna zatoki szczękowej. Na tej podstawie lekarz dobiera długość i średnicę implantu i ocenia, czy wcześniej potrzebna jest odbudowa kości.

Czy implant może się nie przyjąć?

Implant może się nie przyjąć, choć w badaniach utrata implantów dotyczy kilku procent w ciągu 10 lat (Howe i wsp., 2019). „Nieprzyjęcie” oznacza, że kość nie zrosła się z powierzchnią implantu, czyli osteointegracja się nie powiodła, i implant pozostaje ruchomy; zwykle wychodzi to na jaw w okresie gojenia, przed założeniem korony albo wkrótce potem.

Gojenie kości utrudniają między innymi palenie, źle wyrównana cukrzyca oraz zbyt mała ilość lub słaba jakość kości w miejscu zabiegu. Gdy implant się nie zintegruje, zwykle się go usuwa, a po wygojeniu miejsca lekarz ocenia na nowym zdjęciu, czy możliwe jest ponowne wszczepienie.

Po zabiegu obrzęk i tkliwość przez kilka dni są typowe. Niektóre objawy wymagają jednak kontaktu z lekarzem.

• Ból, który kilka dni po zabiegu narasta, zamiast słabnąć.
• Ruchomość implantu albo śruby gojącej.
• Ropa, nieprzyjemny smak lub nowy obrzęk w okolicy implantu.
• Szybko narastający obrzęk twarzy z gorączką wymaga pomocy tego samego dnia, a trudności z oddychaniem albo przełykaniem: SOR lub 112.

Czym jest peri-implantitis i jak często się zdarza?

Peri-implantitis to zapalenie tkanek wokół implantu, w którym oprócz dziąsła stopniowo zanika podtrzymująca implant kość. Łagodniejszą postacią jest zapalenie błony śluzowej wokół implantu (mucositis), które dotyczy tylko tkanek miękkich, bez utraty kości.

Przegląd badań szacuje średnią częstość zapalenia błony śluzowej wokół implantów na 43%, a peri-implantitis na 22%, przy czym w poszczególnych badaniach peri-implantitis wahało się od 1 do 47%, zależnie od przyjętej definicji (Derks i Tomasi, 2015). Częstość rosła wraz z czasem użytkowania implantu.

Przegląd przygotowany na światowe warsztaty klasyfikacji chorób przyzębia z 2017 roku stwierdza, że peri-implantitis może zacząć się wcześnie i postępuje nieliniowo, z przyspieszeniem. Silne dowody wiążą je z przebytą przewlekłą paradontozą, słabą kontrolą płytki nazębnej i brakiem regularnej opieki podtrzymującej po leczeniu (Schwarz i wsp., 2018).

Implanty a palenie, cukrzyca i inne czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka zwykle nie zamykają drogi do implantu, ale zmieniają rokowanie i plan leczenia. Przegląd 107 badań podaje odsetek niepowodzeń implantów 6,35% u palaczy wobec 3,18% u osób niepalących (Chrcanovic i wsp., 2015).

Przy cukrzycy liczy się jej wyrównanie: przegląd systematyczny wskazuje, że przy dobrze kontrolowanej cukrzycy powikłania zdarzają się podobnie często jak u osób zdrowych, a przy źle kontrolowanej gorzej przebiega zrastanie z kością, rośnie ryzyko peri-implantitis i utraty implantu (Naujokat i wsp., 2016).

Przeciwwskazania do implantów: kto powinien poczekać?

Przeciwwskazania do implantów dotyczą głównie ciężkiego stanu ogólnego i często oznaczają odłożenie zabiegu, a nie stały zakaz. Przegląd z 2006 roku wymienia jako przeciwwskazania bezwzględne świeży zawał serca lub udar, operację wszczepienia sztucznej zastawki serca, immunosupresję, zaburzenia krzepnięcia, trwające leczenie nowotworu, uzależnienie od substancji, choroby psychiczne oraz dożylne stosowanie bisfosfonianów (Hwang i Wang, 2006).

Ten podział na bezwzględne i względne jest dziś dyskusyjny, a o tym, czy i kiedy zabieg jest możliwy, decyduje lekarz po wywiadzie, często w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy lekach antyresorpcyjnych, stosowanych w osteoporozie i w leczeniu onkologicznym, ryzyko martwicy kości szczęk zależy od leku, dawki i powodu leczenia (AAOMS, 2022). Dlatego na konsultację warto przynieść pełną listę przyjmowanych leków.

Implanty wszczepia się po zakończeniu wzrostu kości, czyli u dorosłych. Górnej granicy wieku nie ma, choć w analizie uwzględniającej pacjentów utraconych z obserwacji wiek 65 lat i więcej wiązał się z niższą przeżywalnością po 10 latach: 91,5% wobec 93,2% w całej grupie (Howe i wsp., 2019).

Co się zużywa: implant czy korona?

Implant i korona zużywają się inaczej. Tytanowa śruba w kości nie próchnieje, natomiast korona pracuje przy każdym nagryzaniu: ceramika może się wyszczerbić, a śruba mocująca koronę poluzować.

Naprawa lub wymiana korony nie oznacza utraty implantu. To zwykła praca protetyczna, podobna do wymiany starej korony na własnym zębie, dlatego kontrola implantu obejmuje też sprawdzenie zgryzu i stabilności korony.

Jak dbać o implant, żeby służył jak najdłużej?

Duży wpływ na trwałość implantu ma to, co dzieje się po zabiegu: codzienna higiena i regularna opieka podtrzymująca. Brak takiej opieki to jeden z czynników, które przegląd z 2018 roku wiąże z peri-implantitis na podstawie silnych dowodów (Schwarz i wsp., 2018).

• Czyść implant jak własny ząb, a przestrzenie przy nim nicią lub szczoteczką międzyzębową.
• Przychodź na kontrole i profesjonalną higienizację w odstępach, które lekarz ustali według indywidualnego ryzyka.
• Jeśli palisz, ogranicz lub rzuć palenie, zwłaszcza w okresie gojenia.
• Lecz paradontozę i dbaj o wyrównanie cukrzycy, jeśli chorujesz.
• Zgłoś się, gdy dziąsło przy implancie krwawi, puchnie, cofa się albo pojawia się ropa lub ruchomość.

Jak to wygląda w DentalBlue

W DentalBlue w Białymstoku implanty planowane są na obrazie tomografii CBCT z własnej pracowni radiologicznej kliniki. Przed zabiegiem lekarz zbiera wywiad o chorobach ogólnych i przyjmowanych lekach. Wszczepienie implantu odbywa się w znieczuleniu miejscowym albo, u pacjentów zakwalifikowanych, w znieczuleniu ogólnym. Klinika prowadzi też periodontologię i profilaktykę, w tym higienizację, czyli opiekę, której implant potrzebuje po zakończeniu leczenia. Termin konsultacji można ustalić telefonicznie.