Implanty cyrkonowe czy tytanowe: czym się różnią, co mówią badania i kiedy rozważa się ceramikę

Czym są implanty cyrkonowe i czym różnią się od tytanowych?

Implant cyrkonowy to wszczep z ceramiki na bazie tlenku cyrkonu, który pełni tę samą funkcję co implant tytanowy: zastępuje korzeń zęba i zrasta się z kością. Tytan i jego stopy pozostają najczęściej stosowanym materiałem implantów, a za główną wadę tytanu przegląd Mohseniego i wsp. (2023) uznał ciemnoszary kolor, który często prześwituje przez błonę śluzową wokół implantu i pogarsza efekt estetyczny przy cienkim dziąśle.

Ceramika na bazie tlenku cyrkonu nie ma ciemnego zabarwienia tytanu, dlatego implanty ceramiczne rozważa się głównie ze względów estetycznych albo na prośbę osób, które chcą uniknąć metalowego korpusu implantu. Decyzja o materiale należy jednak do planu leczenia, a nie do samej preferencji, bo oba rodzaje mają inne możliwości i ograniczenia.

Implantu cyrkonowego nie należy mylić z koroną cyrkonową na implancie. Korona to widoczna część zęba, którą można osadzić na implancie tytanowym; w przeglądzie Pjetursson i wsp. (2018) korony cyrkonowe na implantach miały po 5 latach przeżywalność 97,6%, a metalowo-ceramiczne 98,3%.

Co mówią badania o trwałości implantów cyrkonowych?

Implanty cyrkonowe dostępne obecnie w sprzedaży mają w badaniach wysoką przeżywalność, ale krótszą historię kliniczną niż tytanowe. Metaanaliza Roehlinga i wsp. z 2023 roku (6 badań, 277 implantów, 221 pacjentów) podała po 5 latach przeżywalność 97,2% i średnią utratę kości wokół implantu 1,1 mm.

Przegląd Mohseniego i wsp. z 2023 roku (25 badań, 4 017 implantów) oszacował skumulowaną przeżywalność po 10 latach na 95,1%, przy czym tylko 7 badań trwało dłużej niż 60 miesięcy. Z 172 utraconych implantów 26 pękło, głównie implanty o wąskiej średnicy, a niemal wszystkie pęknięcia dotyczyły modeli wycofanych z rynku.

Dla porównania metaanaliza implantów tytanowych (Howe i wsp., 2019, 18 badań) podała przeżywalność po 10 latach 96,4%, a przegląd Moraschiniego i wsp. (2015, 23 badania, 7 711 implantów) średnią przeżywalność 94,6% po średnio 13,4 roku obserwacji. Wczesne generacje implantów cyrkonowych wypadały słabiej: metaanaliza z 2018 roku wykazała, że implanty dostępne w sprzedaży miały istotnie lepszą przeżywalność niż modele niedostępne w sprzedaży.

W tej samej metaanalizie z 2018 roku (Roehling i wsp., 18 badań) implanty cyrkonowe dostępne w sprzedaży miały powikłania techniczne w 1,6%, pęknięcia implantu w 0,2% i powikłania biologiczne w 4,2% przypadków, przy obserwacji od 12 do około 61 miesięcy. Autorzy podkreślili, że do potwierdzenia tych obiecujących wyników potrzeba danych długoterminowych.

Implanty cyrkonowe czy tytanowe: porównanie punkt po punkcie

Implanty cyrkonowe i tytanowe dają w krótkich badaniach z losowym przydziałem podobne wyniki, ale takich badań jest mało i obejmują niewielu pacjentów. W badaniu de Beus i wsp. (2024) u 50 osób z brakiem przedtrzonowca w szczęce zmiana poziomu kości po roku była podobna, a w badaniu Kollera i wsp. (2020) po 80 miesiącach nie znaleziono istotnych różnic przy próbie 31 implantów.

Oba badania dotyczyły pojedynczych zębów: w pracy de Beus i wsp. implanty obciążano koroną z dwukrzemianu litu po 3 miesiącach, a w pracy Kollera i wsp. stosowano korony pełnoceramiczne. Dla mostów opartych na implantach cyrkonowych danych jest niewiele, a przegląd ArRejaie i wsp. (2019) dotyczący implantów jednoczęściowych objął łącznie 6 badań klinicznych.

Czy alergia na tytan to powód, by wybrać implant cyrkonowy?

Alergia na tytan jest rzadka, a jej znaczenie kliniczne nie zostało jednoznacznie ustalone. W badaniu Sicilii i wsp. (2008) obejmującym 1 500 pacjentów z implantami dodatni wynik testów na tytan miało 9 osób, czyli 0,6%, głównie wśród pacjentów z objawami sugerującymi alergię po zabiegu.

Przegląd systematyczny Javeda i wsp. (2013) uznał, że rola tytanu jako przyczyny reakcji alergicznych u osób z implantami pozostaje nieudowodniona. Przegląd Müller-Heupt i wsp. (2022) ocenił testy skórne i laboratoryjne na nadwrażliwość na tytan jako niespójne, a reakcje wiązał raczej z odczynem zapalnym na drobne cząstki tytanu niż z klasyczną alergią.

Opisywane w badaniach objawy, które łączono z nadwrażliwością na tytan, to głównie zmiany zapalne skóry i przerost dziąsła, a w pojedynczym opisie przypadku obrzęk okolicy podbródka i wargi z zaczerwienieniem błony śluzowej (Javed i wsp., 2013). Takie objawy mają jednak wiele innych przyczyn, dlatego ocenia je lekarz.

Przegląd Restelli i wsp. z 2026 roku zebrał opisy zaledwie 21 pacjentów; w 17 przypadkach implant usunięto, a autorzy uznali nadwrażliwość za rzadką, ale klinicznie istotną. Jeśli masz udokumentowaną alergię na metale, powiedz o niej na konsultacji, bo wybór materiału wymaga wtedy osobnej rozmowy, czasem także z alergologiem.

Co oznacza hasło „implanty bez śrub”?

Określenie „implanty bez śrub” nie jest terminem medycznym i w opisach usług może mieć różne znaczenia, dlatego warto zapytać, co dokładnie oznacza w konkretnej propozycji leczenia. Najczęściej dotyczy budowy implantu albo sposobu mocowania korony.

Implanty jednoczęściowe powstały po to, by łącznik przechodzący przez dziąsło był integralną częścią implantu (Mohseni i wsp., 2023), więc nie ma w nich śruby łączącej implant z łącznikiem. Ceną za to jest brak możliwości wymiany części nad dziąsłem na łącznik o innym kącie.

Korona na implancie może być przykręcona śrubą albo przyklejona cementem do łącznika. Przegląd Sailera i wsp. (2012) nie wykazał wyraźnej przewagi żadnej z metod: przy koronach cementowanych częściej zdarzały się poważniejsze powikłania biologiczne, a przy przykręcanych problemy techniczne, za to te drugie łatwiej zdjąć do naprawy.

Kiedy implant cyrkonowy może nie być dobrym wyborem?

Implant cyrkonowy ma ograniczenia wynikające z materiału i budowy, które lekarz bierze pod uwagę przy planowaniu. Przegląd ArRejaie i wsp. (2019) dotyczący implantów jednoczęściowych uznał za nierozstrzygnięte, czy wypadają one lepiej niż tytanowe lub dwuczęściowe.

• Mała średnica implantu: w przeglądzie Mohseniego i wsp. większość pęknięć dotyczyła implantów wąskich.
• Potrzeba szlifowania części nad dziąsłem: implanty, których część koronową opracowywano wiertłem, miały istotnie niższą przeżywalność.
• Konieczność zmiany kąta łącznika, której implant jednoczęściowy nie pozwala wprowadzić.
• Oczekiwanie długich danych klinicznych: autorzy metaanaliz podkreślają potrzebę kolejnych badań z losowym przydziałem porównujących oba materiały.

O co zapytać przed wyborem materiału implantu?

Materiał implantu dobiera lekarz po badaniu i tomografii CBCT, biorąc pod uwagę miejsce w łuku, ilość kości, planowane uzupełnienie i stan zdrowia. Rozmowa powinna objąć także to, jak długo dany rodzaj implantu był badany i jak wygląda ewentualna naprawa części protetycznych w przyszłości.

• Z jakiego materiału jest implant i czy jest jednoczęściowy, czy dwuczęściowy?
• Jak długie obserwacje kliniczne ma ten rodzaj implantu?
• Czy korona będzie przykręcona, czy cementowana, i jak przebiega jej naprawa?
• Co obejmuje cena: implant, łącznik, koronę i wizyty kontrolne?
• Jakie są możliwości, jeśli mam udokumentowaną alergię na metale?

Jak wygląda wybór implantu w DentalBlue

W opisie usług DentalBlue implantologia obejmuje implanty tytanowe planowane na obrazie tomografii CBCT z własnej pracowni radiologicznej kliniki. Rodzaj implantu i uzupełnienia lekarz ustala na konsultacji implantologicznej, po badaniu i ocenie kości, a udokumentowaną alergię na metale warto zgłosić przed planowaniem. W cenniku kliniki pozycja „Wszczepienie implantu” kosztuje 3 500 zł, a „Korona cyrkonowa na implancie” 3 500 zł. Ostateczny zakres i koszt ustalane są na konsultacji, a ceny mogą się zmienić.