Paradontoza i krwawiące dziąsła: objawy, czy paradontozę można wyleczyć i jak wygląda leczenie

Co to jest paradontoza i czym różni się od zapalenia dziąseł?

Paradontoza, czyli zapalenie przyzębia (poprawnie: parodontoza), to przewlekłe zapalenie tkanek, które utrzymują ząb w kości: dziąsła, więzadła ozębnej i kości wyrostka. Zaczyna się od zapalenia dziąseł wywołanego płytką bakteryjną, ale nie każde zapalenie dziąseł przechodzi w paradontozę.

Zapalenie dziąseł obejmuje tylko dziąsło i cofa się, gdy płytka i kamień zostaną usunięte, a higiena się poprawi. Zapalenie przyzębia niszczy więzadło i kość, a tej utraty samo dobre mycie zębów nie odwraca. Tabela pokazuje najważniejsze różnice.

Jakie są objawy paradontozy?

Objawy paradontozy narastają powoli i przez długi czas nie bolą, dlatego wiele osób dowiaduje się o chorobie dopiero przy rozchwianym zębie. Dentysta rozpoznaje ją, mierząc sondą głębokość kieszonek przy każdym zębie i oceniając kość na zdjęciu.

• Krwawienie dziąseł przy myciu zębów, nitkowaniu albo jedzeniu twardych pokarmów.
• Zaczerwienione, obrzęknięte, tkliwe dziąsła.
• Cofanie się dziąseł: zęby wyglądają na dłuższe, odsłaniają się szyjki i pojawia się nadwrażliwość.
• Nieprzyjemny zapach z ust lub posmak, który wraca mimo mycia.
• Rozchwianie zębów, nowe szpary między nimi albo zmiana tego, jak zęby schodzą się przy zgryzie.
• Ropa przy dziąśle albo bolesny obrzęk przy jednym zębie, czyli ropień przyzębny, który wymaga szybkiej wizyty.

Dlaczego krwawią dziąsła i co na krwawiące dziąsła?

Krwawiące dziąsła są najczęściej objawem zapalenia wywołanego płytką bakteryjną, która zalega przy brzegu dziąsła i między zębami. Odpowiedzią jest więc dokładniejsze, a nie łagodniejsze czyszczenie: szczotkowanie 2 razy dziennie pastą z fluorem, nici lub szczoteczki międzyzębowe i usunięcie kamienia w gabinecie.

Krwawienie przy myciu nie jest powodem, żeby omijać to miejsce szczoteczką, bo płytka zostaje, a zapalenie trwa. Jeśli mimo starannej higieny dziąsła nadal krwawią, potrzebna jest wizyta, na której dentysta zmierzy kieszonki i oceni, czy to już zapalenie przyzębia.

W ciąży zmiany hormonalne nasilają reakcję dziąseł na bakterie i krwawienie pojawia się łatwiej. Samoistne krwawienie z dziąseł bez mycia, razem z siniakami na skórze lub wyraźnym osłabieniem, wymaga pilnej konsultacji lekarskiej, bo może mieć przyczynę ogólnoustrojową.

• Szczotkuj zęby 2 razy dziennie pastą z fluorem, prowadząc miękką szczoteczkę także wzdłuż brzegu dziąsła.
• Codziennie czyść przestrzenie między zębami nicią albo szczoteczką międzyzębową dobraną do szerokości szpary.
• Nie omijaj miejsc, które krwawią; przy regularnym czyszczeniu krwawienie z zapalenia dziąseł zwykle się zmniejsza.
• Jeśli palisz, potraktuj rzucenie palenia jako część leczenia dziąseł, tak jak zaleca EFP.
• Umów kontrolę z higienizacją, gdy krwawienie nie ustępuje albo pojawia się cofanie dziąseł.

Jak często paradontoza występuje w Polsce?

Paradontoza jest w Polsce częsta już u osób w średnim wieku: według ostatniego ogólnopolskiego badania kieszonki 4 do 5 mm miało 25,0% osób w wieku 35 do 44 lat, a kieszonki 6 mm i głębsze kolejne 7,1%. Zdrowe przyzębie stwierdzono u 33,0% tej grupy, a krwawienie lub kamień u 34,6%.

W grupie 65 do 74 lat kieszonki 4 do 5 mm miało 34,7% badanych, a 6 mm i głębsze 9,8%. Krwawienie dziąseł dotyczyło już 30,9% osiemnastolatków. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że ciężka choroba przyzębia dotyczy 22,2% Polaków w wieku 15 lat i więcej.

Czy paradontozę można wyleczyć?

Paradontozy zwykle nie da się cofnąć w tym sensie, że utracona kość nie odrasta sama, ale chorobę można zatrzymać i utrzymać w stabilnym stanie przez wiele lat. Europejska Federacja Periodontologiczna (EFP) opisuje leczenie w czterech krokach, a każdy kolejny zależy od wyniku poprzedniego.

Ta sama wytyczna zaleca, by w ramach pierwszego kroku pomóc pacjentowi rzucić palenie i zadbać o kontrolę cukrzycy, bo oba czynniki wpływają na przebieg choroby. Bez tego nawet staranne zabiegi w gabinecie dają słabszy efekt.

• Krok pierwszy: instruktaż higieny, usunięcie płytki i kamienia nad dziąsłem oraz kontrola czynników ryzyka.
• Krok drugi: oczyszczenie korzeni pod dziąsłem, czyli usunięcie złogów i biofilmu z kieszonek (kiretaż zamknięty).
• Krok trzeci: leczenie miejsc, które nie zareagowały, na przykład kiretaż otwarty z odsłonięciem korzenia albo zabiegi regeneracyjne.
• Krok czwarty: leczenie podtrzymujące, czyli regularne wizyty kontrolne i higienizacje, bez końcowej daty.

Paradontoza a cukrzyca i choroby serca

Paradontoza i cukrzyca wpływają na siebie w obie strony: źle kontrolowana cukrzyca sprzyja zapaleniu przyzębia, a zapalenie przyzębia utrudnia kontrolę glikemii. Konsensus Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej i EFP z 2018 roku podaje, że leczenie przyzębia obniża HbA1c o 0,27 do 0,48 punktu procentowego po 3 miesiącach; dane długoterminowe są niejednoznaczne.

Zapalenie przyzębia wiąże się też niezależnie z chorobami sercowo-naczyniowymi. Konsensus EFP i Światowej Federacji Serca z 2020 roku wskazuje, że leczenie poprawia markery zapalenia, ale nie ma twardych dowodów, że leczenie dziąseł zapobiega zawałowi lub udarowi. To związek, a nie wykazana przyczyna, i dobry powód, by o chorobach przyzębia mówić także lekarzowi rodzinnemu.

Jak często chodzić na higienizację przy paradontozie?

Osoby leczone z powodu paradontozy powinny mieć wizyty podtrzymujące co 3 do maksymalnie 12 miesięcy, a odstęp ustala się według ryzyka. Tak zaleca wytyczna EFP z 2020 roku. Dla porównania, u dorosłych bez chorób przyzębia brytyjski NICE dopuszcza odstępy między kontrolami od 3 do 24 miesięcy.

Wizyta podtrzymująca nie jest zwykłym czyszczeniem zębów. Dentysta lub higienistka mierzy ponownie kieszonki, porównuje wynik z poprzednim, usuwa złogi nad dziąsłem i pod nim, a tam, gdzie kieszonka się pogłębiła, planuje dodatkowe leczenie. Na tej podstawie ustala się termin następnej wizyty.

NFZ finansuje dorosłym usunięcie kamienia nazębnego z całej jamy ustnej raz w roku kalendarzowym, a także płukanie kieszonek, kiretaż zamknięty w obrębie ćwiartki łuku i leczenie błony śluzowej. Kobiety w ciąży i w połogu mają prawo do usunięcia kamienia nie częściej niż raz na 6 miesięcy. Do dentysty z umową NFZ skierowanie nie jest potrzebne.

Ile kosztuje leczenie paradontozy prywatnie?

Koszt leczenia paradontozy zależy od liczby zębów z głębokimi kieszonkami, od tego, czy wystarczy leczenie zamknięte, czy potrzebne są zabiegi chirurgiczne, oraz od częstotliwości wizyt podtrzymujących. Dlatego plan i jego koszt powstają dopiero po badaniu periodontologicznym.

W cenniku kliniki konsultacja periodontologiczna kosztuje 300 zł, kompleksowa higienizacja (skaling, piaskowanie, fluoryzacja) 350 zł, płukanie kieszonek dziąsłowych 100 zł, a kiretaż otwarty 1 zęba 400 zł. Ostateczny zakres i koszt ustalane są na konsultacji, a ceny mogą się zmienić; pełne kwoty zawiera cennik kliniki.

Jak wygląda leczenie przyzębia w DentalBlue

W DentalBlue w Białymstoku leczenie chorób przyzębia prowadzone jest w ramach periodontologii i profilaktyki: od konsultacji periodontologicznej, przez higienizację i kiretaż, po zabiegi chirurgiczne na przyzębiu. Zdjęcia potrzebne do oceny kości, czyli pantomogram i zdjęcia wewnątrzustne, a przy wskazaniach tomografię CBCT, wykonuje własna pracownia radiologiczna kliniki. Na pierwszej wizycie bez bólu pacjent dostaje pisemny plan leczenia z cenami etapów.