Co dzieje się wewnątrz zęba
Pod szkliwem i zębiną, w środku każdego zęba, znajduje się miazga: żywa tkanka z naczyniami i nerwami, która schodzi kanałami korzeniowymi aż do kości. Kiedy próchnica dotrze do miazgi, kiedy ząb pęknie albo dozna urazu, miazga ulega zapaleniu, a potem obumiera. Bakterie mają wtedy otwartą drogę przez kanały do kości wokół wierzchołka korzenia.
Leczenie kanałowe, czyli endodontyczne, polega na usunięciu chorej miazgi, oczyszczeniu i odkażeniu kanałów na całej długości oraz szczelnym wypełnieniu ich tak, żeby bakterie nie miały gdzie wrócić. Ząb zostaje na miejscu i po odbudowie pracuje dalej.
Objawy, które na nie wskazują
Nie każdy ból zęba oznacza leczenie kanałowe, ale kilka sygnałów pojawia się szczególnie często. Czasem objawów nie ma wcale, a zmiana przy wierzchołku korzenia jest widoczna dopiero na zdjęciu, dlatego wizyta kontrolna z pantomogramem ma sens nawet wtedy, gdy nic nie boli.
- Ból na ciepło i zimno, który nie mija po kilku sekundach, tylko utrzymuje się długo po bodźcu.
- Ból samoistny, szczególnie w nocy, pulsujący, który budzi ze snu.
- Ból przy nagryzaniu lub dotknięciu zęba.
- Obrzęk dziąsła, przetoka (mały pęcherzyk na dziąśle) albo ciemniejszy kolor jednego zęba po urazie.
Co daje mikroskop
Kanały korzeniowe mają średnicę ułamków milimetra, a ich liczba i kształt różnią się między zębami, a nawet między tym samym zębem u dwóch osób. Zęby trzonowe miewają dodatkowe kanały, których gołym okiem nie widać. Mikroskop operacyjny daje powiększenie i światło skierowane dokładnie w oś kanału, więc lekarz pracuje na tym, co widzi, a nie na tym, co wyczuwa.
Na co dzień oznacza to trzy rzeczy: odnajdywanie kanałów dodatkowych, usuwanie złamanych fragmentów narzędzi, które zostały w kanale z poprzedniego leczenia, oraz zamykanie perforacji. Mikroskop jest też standardem przy powtórnym leczeniu kanałowym, gdy pierwsze leczenie nie usunęło zakażenia w całości.
Jak przebiega wizyta, krok po kroku
Przebieg jest podobny niezależnie od tego, czy leczenie odbywa się w jednym seansie, czy w dwóch wizytach z opatrunkiem. O tym, który wariant jest właściwy, decyduje stan zęba: ostre zapalenie i duża zmiana przy wierzchołku częściej wymagają opatrunku i drugiej wizyty.
- Diagnostyka: zdjęcie wewnątrzustne (RVG), a przy skomplikowanej anatomii lub powtórnym leczeniu tomografia CBCT, obie w pracowni kliniki.
- Znieczulenie miejscowe i izolacja zęba koferdamem, czyli cienką gumową osłoną, która odcina ząb od śliny i bakterii.
- Otwarcie komory zęba i odnalezienie ujść wszystkich kanałów pod powiększeniem.
- Opracowanie i wielokrotne płukanie kanałów płynami odkażającymi na całej długości korzenia, mierzonej elektronicznie i na zdjęciu.
- Wypełnienie kanałów gutaperką na ciepło, szczelnie aż do wierzchołka, albo założenie opatrunku i wypełnienie na drugiej wizycie.
- Odbudowa korony zęba: wypełnienie kompozytowe, a przy dużym ubytku nakład lub korona, bo ząb po leczeniu kanałowym jest bardziej kruchy.
- Zdjęcie kontrolne po miesiącu, a w przypadku rozległej zmiany po trzech miesiącach.
Ile kosztuje leczenie kanałowe pod mikroskopem
Według opublikowanego cennika kliniki konsultacja przy użyciu mikroskopu kosztuje 300 zł. Całkowity koszt leczenia jednoseansowego pod mikroskopem to 1 650 zł za ząb z jednym kanałem, 2 300 zł za dwa kanały, 2 950 zł za trzy i 3 600 zł za cztery. Leczenie w dwóch wizytach z opatrunkiem kosztuje odpowiednio 2 100 zł, 3 200 zł, 4 300 zł i 5 400 zł. Powtórne leczenie kanałowe pod mikroskopem rozliczane jest za kanał: 800 zł za wizytę z opatrunkiem i 650 zł za wypełnienie kanału gutaperką na ciepło. Usunięcie złamanego narzędzia pod mikroskopem to 250 zł za wizytę.
Wizyta z bólem, obejmująca zdjęcie panoramiczne, konsultację, badanie i zniesienie bólu, kosztuje 340 zł. Do ceny leczenia kanałowego dochodzi odbudowa zęba, wyceniana osobno. Ostateczny zakres ustalany jest po badaniu, na piśmie.
Najczęstsze pytania
Czy leczenie kanałowe boli?
Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Przy ostrym stanie zapalnym znieczulenie działa słabiej, dlatego w takich przypadkach lekarz najpierw zakłada opatrunek, a właściwe opracowanie kanałów wykonuje na kolejnej wizycie. Po zabiegu ząb może być przez kilka dni wrażliwy na nagryzanie.
Ile wizyt jest potrzebnych?
Jedna, gdy ząb kwalifikuje się do leczenia jednoseansowego, albo dwie, gdy potrzebny jest opatrunek między wizytami. Do tego dochodzi wizyta odbudowy korony i zdjęcie kontrolne po miesiącu lub po trzech miesiącach.
Co, jeśli ząb był już leczony kanałowo i znowu boli?
To wskazanie do powtórnego leczenia kanałowego, w klinice wykonywanego pod mikroskopem. Zaczyna się od zdjęcia, często tomografii CBCT, żeby zobaczyć, czy w kanale pozostało zakażenie, złamane narzędzie albo nieodnaleziony kanał.
Czy zamiast leczenia kanałowego można ząb usunąć?
Można, ale usunięty ząb trzeba potem zastąpić, na przykład implantem z koroną, co jest dłuższym i zwykle droższym procesem. Leczenie kanałowe jest sposobem na zachowanie własnego zęba, a decyzja zapada po badaniu i zdjęciu.
Artykuł informacyjny. Nie zastępuje konsultacji, a decyzje o leczeniu zapadają podczas wizyty.
