Kiedy przyjść po raz pierwszy
Towarzystwa stomatologii dziecięcej zalecają pierwszą wizytę około pierwszych urodzin dziecka, najpóźniej pół roku po wyrznięciu pierwszego zęba. Wcześnie, bo pierwsza wizyta ma być krótka i przyjemna, a nie wymuszona bólem. Dziecko, które zna gabinet z wizyt kontrolnych, inaczej reaguje na wizytę, na której coś trzeba zrobić.
Zęby mleczne nie są zębami na przeczekanie. Utrzymują miejsce dla zębów stałych, pozwalają gryźć i mówić, a nieleczona próchnica w zębie mlecznym boli tak samo jak w stałym i może uszkodzić zawiązek zęba stałego pod spodem.
Wizyta adaptacyjna: co się na niej dzieje
W klinice pierwsza wizyta małego dziecka to najczęściej wizyta adaptacyjna. Dziecko wchodzi do gabinetu, siada na fotelu, czasem na kolanach rodzica, ogląda lampę, lusterko i dmuchawkę, liczy zęby razem z lekarzem. Jeśli pozwoli, lekarz ogląda zęby. Nic nie jest wykonywane na siłę. Celem jest to, żeby dziecko wyszło z przekonaniem, że nic złego się tu nie dzieje, i żeby na następnej wizycie było o krok dalej.
Na tej samej wizycie rodzic dostaje konkretne wskazówki: jak szczotkować zęby dziecka, ile pasty i z jaką zawartością fluoru używać w danym wieku, co z butelką na noc i podjadaniem między posiłkami.
Jak przygotować dziecko
- Umów wizytę na porę, w której dziecko jest wyspane i najedzone, zwykle rano.
- Mów o wizycie krótko i spokojnie: pani doktor policzy zęby i zobaczy, czy są czyste. Nie obiecuj, że nic nie będzie bolało, bo to zdanie wprowadza temat bólu.
- Unikaj słów zastrzyk, wiercenie, wyrywanie, także w rozmowach dorosłych, które dziecko słyszy.
- Pobawcie się w dentystę w domu: liczenie zębów pluszakowi, otwieranie buzi szeroko.
- Nie strasz dentystą za nieumyte zęby. Dentysta ma być kimś, do kogo się chodzi, a nie karą.
- Zabierz ulubioną zabawkę, a swoje własne obawy zostaw za drzwiami: dzieci czytają rodziców bezbłędnie.
Profilaktyka: to, co działa, zanim powstanie szkoda
Największy wpływ na zęby dziecka mają rzeczy, które dzieją się w domu: szczotkowanie dwa razy dziennie pastą z fluorem dobraną do wieku, ograniczenie słodkich napojów i podjadania, odstawienie butelki z mlekiem lub sokiem na noc. W gabinecie dochodzą do tego dwa zabiegi.
Lakowanie polega na wypełnieniu bruzd na powierzchni żującej zębów trzonowych płynnym materiałem, który utwardza się i zamyka miejsca, w których szczoteczka nie sięga. Wykonuje się je wkrótce po wyrznięciu zęba, zanim zdąży się w nim rozwinąć próchnica. Fluoryzacja to nałożenie na zęby preparatu z fluorem, który wzmacnia szkliwo. W cenniku kliniki czyszczenie zębów z fluoryzacją kosztuje 250 zł, a lakowanie jednego zęba 220 zł.
Gdy trzeba leczyć ząb mleczny
Próchnicę w zębie mlecznym leczy się jak w stałym: usuwa się zmienioną tkankę i zakłada wypełnienie, w znieczuleniu miejscowym, jeśli ubytek jest głęboki. Gdy próchnica dotarła do miazgi, ząb mleczny również można leczyć kanałowo, a gdy nie da się go uratować, usuwa się go i pilnuje miejsca dla zęba stałego. Według cennika kliniki wypełnienie w zębie mlecznym kosztuje od 250 zł, leczenie kanałowe zęba mlecznego 320 zł, a usunięcie zęba mlecznego od 250 zł. Konsultacja stomatologiczna to 300 zł, wizyta adaptacyjna 250 zł.
Gdy współpraca na fotelu nie jest możliwa
Czasem dziecko jest za małe, boi się za bardzo albo zębów do leczenia jest tyle, że seria wizyt na fotelu byłaby dla niego trudniejsza niż jedna. To pierwsza z czterech sytuacji, w których klinika prowadzi leczenie w znieczuleniu ogólnym, we własnym oddziale anestezjologii.
Droga zaczyna się od wspólnej konsultacji stomatologiczno-anestezjologicznej: pantomogram na miejscu, wywiad z rodzicami, przegląd tego, co trzeba wyleczyć. Anestezjolog omawia z rodzicami jedzenie i picie przed znieczuleniem, leki i przebieg wybudzenia. W dniu zabiegu rodzic jest przy zasypianiu, całe leczenie odbywa się w jednej wizycie, wybudzenie przy pielęgniarce anestezjologicznej, a po zabiegu rodzic dostaje telefon do opieki pooperacyjnej. Dla dzieci do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności leczenie jest finansowane przez NFZ, dla pozostałych prywatnie.
Najczęstsze pytania
Czy rodzic może być z dzieckiem w gabinecie?
Tak. Małe dziecko może siedzieć na kolanach rodzica, a przy leczeniu w znieczuleniu ogólnym rodzic jest obecny przy zasypianiu.
Co, jeśli dziecko na wizycie nie pozwoli na nic?
To się zdarza i nie jest porażką. Wizyta kończy się na tym, na co dziecko pozwoliło, a kolejna jest o krok dalej. W cenniku kliniki taka nieefektywna wizyta dziecka rozliczana jest jako 150 zł. Gdy leczenie jest pilne, a współpraca nie jest możliwa, lekarz proponuje ścieżkę znieczulenia ogólnego.
Czy zęby mleczne trzeba leczyć, skoro i tak wypadną?
Tak. Ząb mleczny z próchnicą boli, może rozwinąć ropień i uszkodzić ząb stały, który rośnie pod nim, a przedwcześnie usunięty pozwala sąsiednim zębom przesunąć się w jego miejsce.
Jak często dziecko powinno być na kontroli?
Zwykle co pół roku, a częściej, gdy lekarz widzi wysokie ryzyko próchnicy. Termin kolejnej kontroli ustalany jest na końcu każdej wizyty.
Artykuł informacyjny. Nie zastępuje konsultacji, a decyzje o leczeniu zapadają podczas wizyty.
