Od jakiego wieku można mieć implant? Nastolatek, młody dorosły i senior, czyli co decyduje o terminie

Dlaczego implantu nie wszczepia się w rosnącej kości?

Implantu nie wszczepia się, dopóki rosną kości twarzy, bo zrasta się on z kością na stałe i nie przemieszcza się jak własny ząb. Przegląd Heija i wsp. (2006) porównuje implant do zęba zrośniętego z kością (zęba w ankylozie): gdy szczęka rośnie, a sąsiednie zęby wciąż się wysuwają, implant zostaje w tyle.

Skutkiem jest infraokluzja, czyli korona na implancie położona niżej niż sąsiednie zęby. W badaniu Thilander i wsp. (1994) obejmującym 15 nastolatków taka sytuacja wystąpiła u pacjentów z resztkowym wzrostem twarzoczaszki, a autorzy podkreślili, że liczy się dojrzałość szkieletu i uzębienia, a nie wiek kalendarzowy.

Zmiany nie dotyczą wyłącznie młodych. W badaniu Bernarda i wsp. (2004) schodek przy implantach w przednim odcinku szczęki mierzył od 0,1 do 1,65 mm u osób w wieku od 15,5 do 21 lat, ale podobny, od 0,12 do 1,86 mm, także u dorosłych w wieku od 40 do 55 lat.

W jakim wieku zwykle kończy się wzrost kości twarzy?

Implant wszczepia się zwykle u osób, które skończyły 18 lat: Cleveland Clinic podaje taki typowy wiek minimalny i zaznacza, że wzrost musi być zakończony. Wiek jest jednak tylko orientacyjny, bo tempo dojrzewania różni się między osobami i między płciami.

W badaniu Fudaleja i wsp. (2007), opartym na zdjęciach 301 osób, wzrost kości twarzy trwał także po okresie dojrzewania, w drugiej dekadzie życia różnił się między dziewczętami a chłopcami, a po tym okresie stawał się klinicznie nieistotny. Przegląd Heija i wsp. (2006) ostrzega, że u osób z bardzo krótką lub bardzo długą twarzą ryzyko zmian utrzymuje się nawet po 20. roku życia.

Pytanie o implant w wieku 16 lat dotyczy więc zwykle okresu, w którym wzrost twarzy jeszcze trwa. Dlatego u nastolatka implant planuje się najczęściej na później, a lukę zabezpiecza się rozwiązaniem tymczasowym.

Jak lekarz sprawdza, czy wzrost kości się zakończył?

Zakończenie wzrostu ocenia się na podstawie zdjęć, a nie samej metryki. Fudalej i wsp. (2007) opracowali tabele, które pomagają ustalić, kiedy wykonać zdjęcia cefalometryczne (boczne zdjęcia czaszki), by porównać je ze sobą i sprawdzić, czy wzrost twarzy ustał.

Decyzja jest zwykle wspólna dla ortodonty, chirurga i protetyka, bo implant w miejscu brakującego zęba u młodej osoby wymaga przygotowania miejsca, kości i dziąsła. Kokich (2004) opisuje przy wrodzonym braku bocznych siekaczy takie problemy jak zbyt wąska przestrzeń, bliskie korzenie sąsiednich zębów czy zbyt cienka kość, a samo planowanie implantu wymaga tomografii CBCT.

Ten sam rozsądek dotyczy dorosłych z bardzo krótką lub długą twarzą, u których według Heija i wsp. zęby mogą się jeszcze przesuwać po 20. roku życia. U takich osób lekarz może dłużej obserwować zgryz i dokładniej omówić ryzyko niewielkiego schodka przy koronie na implancie w przyszłości.

Czy implant zęba u nastolatka jest w ogóle możliwy?

Implant u nastolatka wszczepia się tylko w szczególnych sytuacjach, po starannym rozważeniu ryzyka. Przegląd Bohnera i wsp. (2019) objął 493 implanty u 147 pacjentów w wieku od 3 do 18 lat, najczęściej z dysplazją ektodermalną (wrodzonym brakiem wielu zębów) albo po urazie, a implanty wszczepiano głównie w przednim odcinku szczęki i żuchwy u dzieci powyżej 10. roku życia.

Głównymi powikłaniami były infraokluzja implantów w szczęce i ich obrót w żuchwie, a pacjenci wymagali kontroli i korekt uzupełnień aż do końca wzrostu. Autorzy uznali, że w rosnących kościach implanty należy rozważać tylko w szczególnych okolicznościach.

Przegląd Hwanga i Wanga (2007) wymienia okres dojrzewania wśród względnych przeciwwskazań do implantów. Dla większości nastolatków z brakiem zęba właściwą drogą jest więc zabezpieczenie luki i powrót do decyzji o implancie po zakończeniu wzrostu.

Brak zęba u nastolatka: co zrobić do czasu implantu?

Brak zęba u nastolatka zabezpiecza się do czasu implantu tak, by utrzymać miejsce i kość. Amerykańska Akademia Stomatologii Dziecięcej (AAPD) w wytycznych z 2024 roku podkreśla, że gdy ortodonta otwiera miejsce pod przyszły implant, trzeba je utrzymać uzupełnieniem tymczasowym.

Przy wrodzonym braku bocznego siekacza możliwe jest też zamknięcie luki ortodontycznie, czyli przesunięcie kła na miejsce brakującego zęba, a według AAPD pacjenci zwykle wolą zamknięcie luki od implantów. Przy braku przedtrzonowca wytyczne wymieniają zachowanie zęba mlecznego, protezę, zamknięcie luki albo przeszczepienie własnego zęba (autotransplantację).

• Most adhezyjny, przyklejany do sąsiednich zębów: w przeglądzie 29 badań jego przeżywalność wyniosła 91,4% po 5 latach i 82,9% po 10 latach (Thoma i wsp., 2017).
• Proteza częściowa lub szyna z dostawionym zębem, którą pacjent może zdejmować.
• Utrzymanie przetrwałego zęba mlecznego, jeśli jest w dobrym stanie; AAPD ostrzega jednak, że zapadający się ząb zrośnięty z kością może zwiększyć ubytek kości przed przyszłym implantem.
• Dekoronacja zęba zrośniętego z kością, czyli usunięcie korony z pozostawieniem korzenia, która według AAPD pomaga zachować kość do czasu wszczepienia implantu.
• Proteza dziecięca: koszyk świadczeń ortodontycznych NFZ obejmuje ją do 18. roku życia (rozporządzenie MZ, t.j. Dz.U. 2025 poz. 615, stan prawny na 12 października 2026).

Jakie rozwiązanie w jakim wieku?

Rozwiązanie braku zęba zależy przede wszystkim od tego, czy kości i zęby jeszcze rosną. Poniższe zestawienie jest orientacyjne: o wyborze decyduje lekarz po badaniu, a przy młodych pacjentach często cały zespół, czyli ortodonta, chirurg i protetyk.

Czy jest górna granica wieku dla implantu?

Górnej granicy wieku dla implantu nie ma: Cleveland Clinic pisze o tym wprost, a przegląd Srinivasana i wsp. (2017) uznał, że sam wiek nie powinien ograniczać leczenia implantologicznego. W tym przeglądzie u osób w wieku 65 lat i starszych przeżywalność implantów wyniosła 96,2% po 5 latach i 91,2% po 10 latach.

Przegląd Schimmela i wsp. (2018), dotyczący pacjentów w wieku co najmniej 75 lat, podał przeżywalność implantów 97,3% po roku i 96,1% po 5 latach. Gorsze wyniki obserwowano po radioterapii, a wysokie ryzyko powikłań u osób z przerzutami do kości leczonych dużymi dawkami leków antyresorpcyjnych; przy niskich dawkach stosowanych w osteoporozie przeżywalność implantów była wysoka.

Metaanaliza Howe i wsp. (2019) odnotowała u osób w wieku 65 lat i starszych nieco niższą przeżywalność implantów po 10 latach, 91,5%, co jest zbieżne z wynikiem Srinivasana i wsp. po 10 latach. Takie liczby opisują grupy pacjentów, a nie pojedynczą osobę, i nie są powodem, by z góry rezygnować z implantu w starszym wieku.

U seniora lekarz ocenia więc przede wszystkim choroby ogólne, przyjmowane leki oraz możliwość codziennej higieny i regularnych kontroli. Znaczenie leków na osteoporozę dla zabiegów stomatologicznych opisuje osobny artykuł.

Jak wygląda konsultacja w sprawie implantu w DentalBlue

W DentalBlue implanty planowane są na obrazie tomografii CBCT z własnej pracowni radiologicznej kliniki, która wykonuje też zdjęcia cefalometryczne i pantomogramy, a ortodoncja, chirurgia z implantologią i protetyka działają pod jednym adresem. U młodego pacjenta konsultacja może więc objąć ocenę zgryzu i zdjęcia potrzebne do oceny wzrostu, a o terminie implantu lekarz decyduje po badaniu. W cenniku kliniki „Konsultacja implantologiczna” kosztuje 300 zł, a „Cefalometria” 120 zł. Ostateczny zakres i koszt ustalane są na konsultacji, a ceny mogą się zmienić.